Chuyển đến Nhật: danh sách việc cần làm từ lúc mới sang đến khi rời ký túc xá công ty

Cuộc sống ở Nhật trong tháng đầu không khó, nhưng nó có thứ tự. Từng việc một đều đơn giản: một tờ khai, một hàng chờ, một chữ ký. Vấn đề là các việc đó phải xảy ra theo đúng một trình tự nhất định, và không ai đưa trình tự đó cho bạn khi máy bay hạ cánh. Người ta ít khi thất bại vì thủ tục quá khó. Người ta thất bại vì đi mở tài khoản ngân hàng vào ngày thứ ba, khi chưa có địa chỉ đăng ký, rồi bị mời về mà không được giải thích phải làm gì trước.

Với người Việt, còn một điểm nữa mà các bài hướng dẫn viết cho người nước ngoài nói chung thường bỏ sót. Rất nhiều người sang Nhật theo diện thực tập sinh kỹ năng hoặc kỹ năng đặc định, và công ty tiếp nhận cùng nghiệp đoàn đã lo sẵn chỗ ở, thậm chí dẫn bạn đến tòa thị chính và điền hộ tờ khai. Nghĩa là trình tự trong các bài viết tiếng Anh, kiểu hạ cánh rồi đăng ký cư trú rồi đi tìm nhà, không phải trình tự của bạn. Cái khó của bạn đến muộn hơn: đúng vào ngày bạn rời ký túc xá công ty, khi lần đầu tiên bạn phải tự đứng tên tất cả. Bài này viết theo cả hai thời điểm đó.

Một lời hứa về sự trung thực trước khi bắt đầu. Tòa thị chính, ngân hàng và nhà mạng ở Nhật không hành xử giống nhau. Giấy tờ mà quận này đòi thì quận bên cạnh không đòi. Chi nhánh ngân hàng này mở tài khoản ngay cho người mới sang, chi nhánh cách ba ga lại bảo bạn quay lại sau nửa năm. Ở mảng nhà ở, trang này đã có khảo cứu cụ thể và bạn sẽ thấy các liên kết chi tiết. Ở những mảng chưa có, bạn sẽ không tìm thấy bảng phí hay danh sách giấy tờ tự bịa trong bài này, vì một danh sách sai khiến bạn đến quầy với đúng những tờ giấy không cần thiết còn tệ hơn là không có danh sách nào.

Mốc pháp lý duy nhất: 14 ngày

Luật Nhật cho bạn 14 ngày kể từ ngày bắt đầu sống tại một địa chỉ để khai báo địa chỉ đó với tòa thị chính quản lý khu vực. Đây là thủ tục đăng ký cư trú, và nó là mục duy nhất trong toàn bộ bài viết này có thời hạn thật sự ràng buộc về pháp lý. Những việc còn lại chậm thì bất tiện, chứ không vi phạm.

Giai đoạn một: những việc lúc mới sang, kể cả phần người khác làm hộ

Phần này liệt kê các thủ tục ban đầu theo đúng thứ tự. Nếu công ty hoặc nghiệp đoàn đã làm hộ bạn, đừng bỏ qua: hãy đọc để biết chính xác cái gì đã được làm, và giấy tờ nào đang nằm ở đâu. Đó là thông tin bạn sẽ cần đến vào lúc bạn tự đứng ra làm mọi thứ.

Thẻ cư trú (zairyu card)

Zairyu card là giấy tờ chứng minh bạn cư trú hợp pháp, và là chìa khóa của mọi thứ còn lại trong bài. Không có nó thì không đăng ký được địa chỉ, không có địa chỉ đăng ký thì cả chuỗi phía sau đứng im.

Cách bạn nhận thẻ phụ thuộc vào nơi nhập cảnh. Tại các sân bay quốc tế lớn, trong đó có Narita, Haneda, Kansai, Chubu và Fukuoka, thẻ được in và trao ngay tại quầy kiểm tra nhập cảnh, cùng lúc với đóng dấu hộ chiếu. Nếu bạn vào qua sân bay nhỏ hơn hoặc qua cảng biển, bạn sẽ không được cấp thẻ ngay tại cửa khẩu; hộ chiếu sẽ được ghi chú là thẻ sẽ cấp sau, và bạn nhận thẻ sau khi hoàn tất đăng ký địa chỉ tại tòa thị chính. Đây là chuyện bình thường, nhưng nó có nghĩa là tháng đầu của bạn bắt đầu chậm hơn một nhịp.

Dù nhận theo cách nào, hãy nhìn kỹ tấm thẻ trước khi cất đi. Kiểm tra tên bạn được in theo thứ tự và cách viết nào, vì kể từ giây phút đó mọi cơ quan ở Nhật sẽ đối chiếu tên bạn với tấm thẻ này, đúng từng chữ cái. Tên đệm có trên thẻ nhưng thiếu trên đơn ngân hàng, hoặc họ và tên đảo thứ tự giữa hai giấy tờ, là một trong những lý do phổ biến nhất khiến hồ sơ bị trả về sau này. Với tên tiếng Việt có dấu, hãy nhớ dạng không dấu trên thẻ chính là dạng bạn phải dùng ở mọi nơi khác.

Đăng ký địa chỉ tại tòa thị chính

Khi đã có chỗ ở, bạn đến tòa thị chính của quận, thành phố hoặc thị trấn quản lý địa chỉ đó và nộp tờ khai chuyển đến. Mang theo thẻ cư trú và hộ chiếu. Đây là bước biến bạn từ một người đang ở Nhật thành một người cư trú tại Nhật, xét về mặt hành chính.

Hai thứ ra đời từ bước này. Thứ nhất, địa chỉ của bạn được ghi vào mặt sau thẻ cư trú, và đó chính là thứ mà ngân hàng, cửa hàng điện thoại và chủ nhà nhìn vào khi yêu cầu bạn chứng minh nơi ở. Thứ hai, bạn vào sổ cư dân, nghĩa là bạn có thể xin được juminhyo, tức bản trích lục cư trú, thứ mà rất nhiều thủ tục về sau đòi hỏi.

Ngoài thời hạn 14 ngày và hai giấy tờ nói trên, câu trả lời trung thực là phần còn lại khác nhau tùy nơi. Có tòa thị chính bố trí nhân viên nói được nhiều thứ tiếng hoặc có dịch vụ phiên dịch qua máy tính bảng, có nơi không. Có nơi xử lý đăng ký cư trú, bảo hiểm y tế và lương hưu ở các quầy liền nhau trong một buổi, có nơi bắt bạn sang tầng khác hoặc hôm khác. Giờ làm việc, có cần đặt hẹn không, hồ sơ bổ sung cho từng trường hợp cụ thể, tất cả do địa phương quy định. Vì vậy hãy tra cứu tòa thị chính của chính bạn trước khi đi, hoặc gọi hỏi xem trường hợp của bạn cần mang gì. Nếu bạn bè kể quận họ đòi giấy gì, hãy coi đó là gợi ý chứ không phải quy tắc.

My Number

Sau khi đăng ký cư trú, thông báo My Number, tức mã số cá nhân, sẽ được gửi bưu điện đến địa chỉ đã đăng ký của bạn, thường là vài tuần sau đó. Đây là một lý do nữa để đăng ký sớm thay vì đợi đến ngày thứ mười ba.

My Number quan trọng hơn vẻ ngoài lặng lẽ của nó. Công ty sẽ hỏi số này. Ngân hàng thường hỏi khi mở tài khoản. Các dịch vụ chuyển tiền quốc tế ở Nhật hầu như luôn hỏi. Hãy cất thông báo ở chỗ bạn tìm lại được, và chụp ảnh lại. Nếu bạn đang ở ký túc xá công ty và thư từ do văn phòng nhận hộ, hãy chủ động hỏi xem thông báo My Number của bạn đã về chưa và hiện đang ở đâu. Rất nhiều người chỉ phát hiện mình chưa từng cầm tờ giấy này vào đúng hôm cần nó gấp.

Bảo hiểm y tế và lương hưu

Nếu bạn đi làm và công ty đưa bạn vào bảo hiểm xã hội của công ty, phần này đã xong và bạn không cần làm gì ở tòa thị chính. Trường hợp thực tập sinh và kỹ năng đặc định thì thường là như vậy. Nếu không thuộc diện đó, chẳng hạn bạn là du học sinh, người phụ thuộc, hoặc đang giữa hai công việc, bạn tham gia kokumin kenko hoken, tức bảo hiểm y tế quốc dân, và lương hưu quốc dân tại chính tòa thị chính nơi bạn đăng ký cư trú.

Điểm thực dụng là việc này thường nằm cùng tòa nhà, nhiều khi cùng một buổi, nên hãy hỏi luôn khi bạn còn đang ở đó thay vì đi lần thứ hai. Mức đóng được tính theo thu nhập và do từng địa phương ấn định, nên không bài viết nào nói được con số của bạn; quầy tiếp dân nói được. Điều bạn không nên làm là bỏ qua vì thấy mình đang khỏe. Không có bảo hiểm, bạn trả toàn bộ chi phí điều trị, và một lần nhập viện ngoài dự tính đủ sức xóa sạch khoản tiết kiệm của cả năm.

Ba câu nên hỏi ngay, kể cả khi mọi thứ đã được làm hộ

Nếu công ty hoặc nghiệp đoàn đã xử lý thủ tục ban đầu, hãy dành mười phút hỏi cho rõ ba điều. Địa chỉ đăng ký hiện tại của tôi là địa chỉ nào, và nó đã được ghi ở mặt sau thẻ cư trú chưa. Thông báo My Number của tôi đã về chưa, và ai đang giữ. Tôi đang tham gia bảo hiểm nào, và thẻ bảo hiểm nằm ở đâu. Ba câu trả lời này chính là thứ bạn sẽ cần vào ngày bạn dọn ra ở riêng, và lúc đó thì hỏi khó hơn nhiều.

Chuỗi phụ thuộc: cái gì mở khóa cái gì

Đây là phần không ai giải thích, và là lý do người ta tắc. Hãy đọc bảng này trước khi lên kế hoạch cho tuần của bạn.

Nhìn dòng thứ hai, thứ sáu và thứ bảy cùng lúc là thấy cái bẫy. Đơn thuê nhà hỏi số điện thoại. Hợp đồng điện thoại thường hỏi phương thức thanh toán. Ngân hàng thường hỏi số điện thoại và địa chỉ. Nếu bạn đợi từng thứ hoàn hảo rồi mới làm thứ tiếp theo, bạn không bao giờ bắt đầu được.

Lối ra là phá vòng ở đầu nhà ở, vì đó là mắt xích còn nhiều lựa chọn linh hoạt nhất. Share house, phòng thuê theo tháng hoặc căn hộ có sẵn nội thất nhìn chung nhận bạn khi bạn chưa có tài khoản ngân hàng và chưa có hợp đồng điện thoại; có được một địa chỉ đăng ký được sẽ khiến mọi thứ còn lại vào đúng hàng. Song song đó, dùng SIM trả trước hoặc SIM chỉ dữ liệu làm tạm để có một số liên lạc ngay từ ngày đầu.

Giai đoạn hai: ngày bạn rời ký túc xá công ty

Đây là phần quan trọng nhất của bài, và là phần mà các bài hướng dẫn cho người mới sang không hề đề cập, vì họ giả định bạn đi tìm nhà ngay từ tuần đầu.

Với rất nhiều người Việt, ba năm đầu ở Nhật diễn ra trong nhà do công ty bố trí. Tiền nhà bị trừ vào lương, đồ đạc có sẵn, hợp đồng đứng tên công ty, hóa đơn điện nước không đi qua tay bạn. Rồi một ngày mọi thứ đổi: bạn hoàn thành chương trình thực tập và chuyển sang kỹ năng đặc định ở nơi khác, bạn đổi công ty, công ty giải thể xưởng, hoặc đơn giản là bạn muốn ra ở riêng. Có khi bạn chỉ được báo trước vài tuần.

Vào đúng thời điểm đó, bốn thứ ập đến cùng lúc: một khoản tiền vào nhà lớn, yêu cầu người bảo lãnh, thủ tục đổi địa chỉ với hai lần đến tòa thị chính, và nhu cầu có tài khoản ngân hàng cùng số điện thoại đứng tên chính bạn. Từng thứ đều làm được. Cộng lại trong ba tuần thì rất nặng. Cách xử lý là tách chúng ra và bắt đầu sớm.

Trước hết: đọc tổng quan về thuê nhà

Nhà ở là quyết định lớn nhất và tốn tiền nhất trong giai đoạn này, và cũng là nơi việc bạn là người nước ngoài ảnh hưởng nhiều nhất đến lựa chọn. Hãy bắt đầu bằng bài tổng quan thuê nhà ở Nhật cho người nước ngoài, trong đó nêu rõ các rào cản thật sự và bốn con đường khả thi: thuê qua môi giới, nhà công, share house hoặc căn hộ có sẵn nội thất, và nhà do công ty bố trí.

Tiền vào nhà

Hợp đồng thuê thông thường ở Nhật đòi khoảng bốn đến sáu tháng tiền nhà trước khi bạn nhận chìa khóa, gồm tiền cọc, tiền lễ, phí môi giới, phí công ty bảo lãnh, bảo hiểm cháy nổ và vài khoản khác. Với phòng 78.000 yên một tháng, ví dụ tính chi tiết trong bài chi phí ban đầu thuê nhà ở Nhật ra khoảng 395.300 yên. Chỉ một phần trong đó mặc cả được, và bài viết nói rõ khoản nào nhúc nhích được, khoản nào không. Bài cũng nói về những chi phí không nằm trong báo giá, như phí gia hạn hợp đồng, phí quản lý và khoản hoàn trả nguyên trạng khi bạn dọn đi.

Nếu bạn đang gửi tiền về nhà hàng tháng hoặc còn đang trả khoản phí xuất cảnh, con số đó là cú sốc thật. Đây là lý do để bắt đầu tính toán từ vài tháng trước ngày rời ký túc xá, chứ không phải từ tuần bạn nhận thông báo.

Người bảo lãnh

Phần lớn chủ nhà yêu cầu người bảo lãnh, thường là một người Nhật hoặc một công ty bảo lãnh có thẩm định riêng. Khi còn ở nhà công ty, vai trò này do bên tiếp nhận đảm nhiệm và bạn không nhìn thấy nó. Khi tự thuê, bạn không có họ hàng người Nhật và không có lịch sử tín dụng trong nước, và đây là lý do phổ biến nhất khiến hồ sơ bị loại. Bài thuê nhà không cần người bảo lãnh nói rõ những cách nào thật sự đi được.

Giấy tờ

Đơn thuê nhà đòi một bộ giấy tờ nhất định, và thường có juminhyo, thứ mà bạn chỉ xin được khi đã đăng ký địa chỉ, mà đăng ký địa chỉ thì cần đã có chỗ ở. Với người đi theo diện thực tập sinh, còn thêm một vướng mắc riêng: giấy tờ chứng minh thu nhập và hợp đồng lao động nhiều khi do nghiệp đoàn hoặc công ty giữ. Bài giấy tờ cần có để thuê nhà ở Nhật liệt kê những gì bị hỏi và xử lý trực tiếp cả hai nút thắt đó. Hãy xin bản sao các giấy tờ của mình trước khi nghỉ việc, chứ không phải sau.

Nếu bị từ chối

Bị từ chối là chuyện xảy ra, và điều đáng biết là ai đã từ chối bạn: chủ nhà, công ty môi giới hay công ty bảo lãnh. Câu trả lời quyết định bước tiếp theo của bạn. Bài bị từ chối thuê nhà vì là người nước ngoài nói về vị trí của pháp luật và lối đi thực tế nhanh nhất.

Lựa chọn đi được ngay trong vài tuần

Nếu bạn cần một mái nhà trong tuần này chứ không phải trong sáu tuần nữa, hãy nhìn về phía linh hoạt của thị trường. Bài thuê nhà ngắn hạn và theo tháng ở Tokyo so sánh các lựa chọn cho thời gian ở từ một đến sáu tháng, đúng cho tình huống bạn chưa có tài khoản ngân hàng và chưa có juminhyo. Bài căn hộ có sẵn nội thất ở Tokyo giải thích thứ gì thật sự có sẵn trong phòng, và nó tiết kiệm bao nhiêu so với việc tự sắm giường, tủ lạnh và máy giặt trong hai tuần đầu, khoản mà bài tính vào cỡ 130.000 đến 300.000 yên, chưa kể tiền vứt bỏ khi chuyển đi. Và để thấy một ví dụ cụ thể ở phân khúc rẻ, có bài đánh giá Xross House, nơi có phòng share house và phòng khép kín có sẵn nội thất từ khoảng 38.000 yên một tháng.

Đổi địa chỉ: hai lần đến tòa thị chính, không phải một

Khi chuyển từ ký túc xá công ty sang chỗ mới, thủ tục thường gồm hai bước, và nhiều người chỉ làm bước thứ hai. Nếu bạn chuyển sang một quận hoặc thành phố khác, bạn nộp tờ khai chuyển đi tại nơi cũ trước khi dọn và nhận một giấy chứng nhận, rồi mang giấy đó cùng thẻ cư trú đến nơi mới để nộp tờ khai chuyển đến trong vòng 14 ngày. Nếu bạn chuyển trong cùng một quận hoặc thành phố, thường chỉ cần một lần khai chuyển chỗ ở. Chi tiết và tên gọi từng loại tờ khai khác nhau tùy địa phương, nên hãy hỏi ngay tại quầy nơi cũ khi bạn đến nộp giấy chuyển đi.

Sau khi đổi địa chỉ, hãy nhớ cập nhật địa chỉ ở ngân hàng, nhà mạng và nơi làm việc. Ngân hàng gửi thư về địa chỉ cũ là cách phổ biến khiến tài khoản bị tạm ngưng giao dịch, và bạn sẽ chỉ biết vào lúc cần chuyển tiền gấp.

Điện thoại và SIM

Hãy có một số điện thoại Nhật đứng tên bạn sớm hơn mức bạn thấy là cần thiết. Nó không chỉ để gọi. Nó là ô bắt buộc trên đơn ngân hàng, là số liên lạc trên đơn thuê nhà, là nơi nhận mã xác thực một lần mà các dịch vụ trực tuyến Nhật gửi thay cho email, và là số mà tài xế giao hàng gọi khi không có ai ở nhà.

Nếu số điện thoại bạn đang dùng nằm trong hợp đồng của công ty, hoặc là số do công ty cấp, hãy xử lý việc này trước khi nghỉ việc. Mất số điện thoại đúng vào tuần bạn nộp đơn thuê nhà là một trong những cách khó chịu nhất để tự làm khó mình.

Điều kiện ký hợp đồng khác nhau tùy nhà mạng và tùy gói, và thị trường trải từ ba nhà mạng lớn, qua các thương hiệu giá rẻ của họ, đến các nhà cung cấp độc lập, trong đó có nơi quen phục vụ người nước ngoài hơn hẳn nơi khác. Cửa hàng này đòi thứ mà cửa hàng kia không đòi, nên đáng để hỏi hai ba nơi thay vì chấp nhận lời từ chối đầu tiên. Vì điều kiện và giấy tờ yêu cầu thay đổi theo thời gian và khác nhau nhiều giữa các công ty, bài này không in ra một danh sách để bạn mang đến quầy; hãy hỏi chính nhà cung cấp bạn định dùng. Nếu bạn muốn một điểm khởi đầu bằng tiếng Anh để so sánh các lựa chọn SIM, Hikari SIM là một nơi.

Một mẹo về thứ tự: SIM trả trước hoặc SIM chỉ dữ liệu mua ở sân bay hoặc đặt trực tuyến giúp bạn mua thời gian. Bạn có điện thoại dùng được ngay, và trong nhiều trường hợp có một số để điền vào biểu mẫu, trong khi vẫn đang lo địa chỉ và tài khoản ngân hàng mà hợp đồng chính thức thường đòi hỏi.

Tài khoản ngân hàng đứng tên bạn

Hãy mở tài khoản khi bạn đã có ba thứ trong tay: thẻ cư trú đã ghi địa chỉ ở mặt sau, một số điện thoại Nhật, và tốt nhất là thông báo My Number. Đi mở trước khi đăng ký địa chỉ là cách kinh điển để mất một buổi chiều.

Nhiều thực tập sinh đã có sẵn một tài khoản do công ty hướng dẫn mở để nhận lương. Hãy kiểm tra hai điều trước khi rời công ty. Thứ nhất, tài khoản đó có đúng đứng tên bạn và bạn có giữ sổ, thẻ cùng thông tin đăng nhập không. Thứ hai, địa chỉ đăng ký ở ngân hàng có phải là địa chỉ hiện tại của bạn không, vì nó thường là địa chỉ ký túc xá.

Điều kiện mở tài khoản khác nhau thật sự giữa các ngân hàng. Mỗi tổ chức áp dụng quy tắc nội bộ riêng với người nước ngoài mới đến, và các chi nhánh của cùng một ngân hàng cũng có thể hành xử khác nhau. Có nơi hỏi bạn đã ở Nhật bao lâu, có nơi hỏi về nơi làm việc, có nơi rất thoải mái. Mức hỗ trợ ngôn ngữ tại quầy cũng khác nhau. Vì không có chuẩn chung, bài này không in danh sách giấy tờ hay điều kiện; hãy hỏi đúng chi nhánh bạn định đến, và nếu một nơi từ chối thì nơi khác chưa chắc.

Việc đáng làm trong mọi trường hợp là để tên trên tài khoản khớp chính xác với tên trên thẻ cư trú, cùng thứ tự và cùng cách viết. Điều này trở nên quan trọng ngay khi bạn chuyển tiền ra nước ngoài, vì các dịch vụ chuyển tiền đối chiếu danh tính của bạn với cả hai.

Internet tại nhà

Internet cố định là bước thường đòi hỏi phải có sẵn tài khoản ngân hàng hoặc thẻ thanh toán Nhật, nên nó nằm ở cuối chuỗi chứ không phải đầu. Lắp đặt trong căn hộ có thể phải hẹn kỹ thuật viên, và ở một số tòa nhà cần sự đồng ý của chủ nhà, nên hiếm khi xong ngay. Thời gian chờ phụ thuộc vào tòa nhà, nhà cung cấp và mùa; tháng ba và tháng tư là cao điểm chuyển nhà ở Nhật, mọi thứ đều xếp hàng.

Nếu cần kết nối ngay, một bộ phát di động hoặc gói dữ liệu lớn trên điện thoại sẽ đỡ trong lúc chờ. Hãy hỏi ban quản lý tòa nhà xem đường truyền nào đã có sẵn trước khi đặt bất cứ thứ gì, vì một số tòa nhà đã bao gồm dịch vụ và đặt thêm là lãng phí.

Gửi tiền về Việt Nam

Với phần lớn người Việt ở Nhật, đây chính là lý do khiến tài khoản ngân hàng trở nên quan trọng ngay từ đầu. Đây cũng là khoản mà sai lầm lặp lại hàng tháng chứ không phải một lần, nên nó đáng được nghĩ kỹ trước lần chuyển đầu tiên.

Vài nguyên tắc đủ dùng, không cần bảng giá. Thứ nhất, phí công bố không phải toàn bộ chi phí bạn trả: bên cạnh phí giao dịch còn có phần chênh lệch được cộng vào tỷ giá, và phần này thường không được nêu tách bạch. Cách so sánh đúng là hỏi một câu duy nhất, rằng nếu tôi chuyển đúng số yên này thì người nhà tôi nhận được bao nhiêu đồng, rồi so con số cuối cùng đó giữa các nơi, chứ không so mức phí.

Thứ hai, tên người gửi phải khớp với thẻ cư trú, và bạn sẽ được hỏi My Number cùng giấy tờ tùy thân. Thứ ba, hãy đăng ký và hoàn tất xác minh danh tính khi chưa có gì gấp; khâu xác minh mất thời gian hơn khâu chuyển tiền, và làm nó vào đúng tuần gia đình đang cần tiền là tự tạo áp lực. Thứ tư, hãy giữ lại chứng từ các lần chuyển. Chúng hữu ích khi giải trình về thuế và trong một số thủ tục về sau.

Cuối cùng, một điểm về an toàn pháp lý. Ở Nhật, dịch vụ chuyển tiền phải được đăng ký với cơ quan quản lý tài chính. Nhờ người quen cầm tiền mặt về, hoặc chuyển qua các nhóm nhận gửi tiền không đăng ký trên mạng xã hội, có thể rẻ hơn trên giấy nhưng bạn không có bảo vệ pháp lý nào nếu tiền không đến nơi, và bạn không có chứng từ để chứng minh nguồn tiền. Hãy dùng ngân hàng hoặc một đơn vị chuyển tiền có đăng ký, và so sánh số tiền người nhà thực nhận giữa vài lựa chọn trước khi chọn một nơi để dùng lâu dài.

Chúng tôi đã tách phần này thành một loạt bài riêng. So sánh mọi cách gửi tiền từ Nhật về Việt Nam là bài tổng quan; người nhà nhận VND hay USD giải thích vì sao có trường hợp bạn phải trả tiền đổi tiền hai lần. Nếu bạn định dùng ngân hàng Nhật, hãy đọc bài về ngân hàng Nhật. Và trước lần chuyển đầu tiên, xem danh sách giấy tờ cần chuẩn bị.

Một lịch trình thực tế

Không ai làm xong danh sách này trong một tuần, và bạn cũng không nên cố. Hình dung theo hai giai đoạn.

Tháng đầu sau khi sang: xác nhận thẻ cư trú và kiểm tra cách viết tên; có một số điện thoại dùng được, kể cả SIM tạm; đăng ký địa chỉ trong 14 ngày; làm bảo hiểm và lương hưu cùng buổi nếu thuộc diện tự làm; theo dõi thông báo My Number về địa chỉ nào và ai giữ. Nếu công ty làm hộ, hãy hỏi ba câu ở phần trên và tự ghi lại câu trả lời.

Khoảng hai tháng trước ngày rời ký túc xá: xin bản sao giấy tờ lao động và giấy tờ thu nhập của bạn; kiểm tra tài khoản ngân hàng có đúng đứng tên bạn không; chuyển số điện thoại sang hợp đồng của chính bạn nếu đang dùng số của công ty; bắt đầu tính khoản tiền vào nhà và đọc bài chi phí ban đầu; xem trước các lựa chọn không cần bảo lãnh. Trong hai tuần trước và sau khi dọn: nộp tờ khai chuyển đi, dọn nhà, nộp tờ khai chuyển đến trong 14 ngày, rồi cập nhật địa chỉ ở ngân hàng, nhà mạng và nơi làm việc.

Nếu một bước trục trặc, thường là vì thiếu điều kiện tiên quyết chứ không phải vì bạn làm sai. Hãy lùi lại một dòng trong bảng phụ thuộc và kiểm tra bước đó cần gì. Và khi một quầy tiếp dân hay một chi nhánh nói khác với bất cứ thứ gì bạn đọc được, kể cả bài này, hãy tin quầy. Thực tế địa phương mới là thực tế áp dụng cho bạn.

FAQ